Yennayer

Wat het is

Yennayer is de naam van de eerste maand van de juliaanse kalender; bij de Amazigh van Marokko heet het begin van het jaar ook ‘Haggus’¹. Er wordt twee tot vier dagen gevierd, nauwelijks anders bij Arabisch- en Amazigh-sprekenden².

Oorspronkelijk markeerde het feest het begin van een landbouwkalender³. Voor het werk op het land volgen de boeren de juliaanse kalender, waarvan de data 13 dagen achterlopen op de gregoriaanse⁴.

Waar het vandaan komt

De naam gaat terug op het Latijnse Ianuarius, januari⁵. In het Marokkaans-Arabisch betekent yennayer gewoon ‘januari’⁶.

Geschiedenis

Het besluit van koning Mohammed VI أيده الله (moge Allah hem bijstaan) om 14 januari als Amazigh-nieuwjaar tot wettelijke, betaalde feestdag te maken, werd op 3 mei 2023 bekendgemaakt⁷. In januari 2025 was de dag voor het tweede jaar op rij een feestdag⁸.

Wanneer

Yennayer valt op 14 januari⁹. In Agadir liep het programma voor het jaar 2975 van 10 tot 17 januari 2025, met optredens van raïs en ahwach, kraampjes om Amazigh-gerechten te proeven en de voorstelling ‘Tanggift’ over de huwelijksgebruiken van de Amazigh¹⁰.

In Khénifra werd in 2026 het jaar 2976 gevierd met poëzie, muziek, gezamenlijke dansen en traditionele voorstellingen van groepen uit de stad en de regio¹¹.

Waaraan je het herkent

Op de vooravond wordt volgens de encyclopedie van de Amazigh vaak berkoukes in plaats van couscous gekookt, en in veel steden en dorpen van Marokko eet men het gerecht met ‘zeven groenten’¹². Harrell vermeldt ḥagguza, een warme pap van gebroken tarwe en melk; zo heet ook de periode in januari waarin men die kookt¹³.

Elke stad heeft haar eigen gerechten: in Agadir eet men taglla van maïs met honing en arganolie, in Marrakesh rfissa en couscous met kip, in Tafraout gerechten met amlou en in Nador ‘baddaz’ van gerstemeel met olijfolie¹⁴.