Rozen uit Kelaat M’Gouna

Wat het is

De roos van Kelaat M’Gouna is uitsluitend de soort Rosa damascena: een struik met rechtopstaande of kruipende, meestal behaarde of stekelige takken en roze, sterk geurende bloemen.¹ Geoogst worden knoppen, bloemblaadjes of hele bloemen, en uit de bloemblaadjes wordt rozenwater gedistilleerd.²

In het Marokkaans-Arabisch heet een roos werda, werd zijn de rozen of de rozenstruik, en rozenwater heet ma l-werd.³

Waar het vandaan komt

Het gebied van beide oorsprongsbenamingen omvat zeven gemeenten in de provincie Tinghir: de steden Kelaat M’Gouna en Boumalne Dades en daarnaast Aït Sedrate Sahel Gharbia, Aït Sedrate Sahel Charkia, Aït Ouassif, Souk Lakhmis Dades en Ighil N’Oumgoun.⁴ Het irrigatiewater komt uit de rivieren Dades en M’Goun of uit putten langs hun oevers.⁵ Volgens het regionale landbouwbureau (ORMVA) in Ouarzazate telen er zo’n 6000 boeren de geurroos; gemiddeld oogsten ze 3700 ton per jaar, en voor 2026 werd ongeveer 5000 ton verwacht.⁶

Geschiedenis

In 2011 erkende het ministerie van Landbouw de oorsprongsbenaming ‘Rose de Kelaat M’Gouna-Dadès’, aangevraagd door het Office régional de mise en valeur agricole de Ouarzazate.⁷ In 2018 volgde het rozenwater, aangevraagd door de brancheorganisatie Fédération interprofessionnelle marocaine de la rose à parfum (FIMAROSE).⁸ Onder het Plan Maroc Vert (2011–2020) besloeg de teelt 950 hectare.⁹

Hoe het wordt gemaakt

Er wordt tussen november en maart geplant in greppels van 40 centimeter diep, zo dicht dat er van meet af aan een haag ontstaat; vanaf het derde jaar bloeien de struiken regelmatig.¹⁰ Gesnoeid wordt voor eind januari, en per stoel blijven drie tot vier krachtige scheuten staan.¹¹ Ervaren plukkers, vrouwen, nemen de gesloten of net geopende bloemen met de hand af en leggen ze in manden of in zakken die om het middel zijn gebonden; gedroogd wordt snel in de schaduw, op een droge, luchtige en donkere plek.¹²

Rozenwater ontstaat door destillatie van de bloemblaadjes met waterdamp; bij de traditionele methode gaan de bloemblaadjes met verwarmd water in distilleerketels van koper of roestvrij staal, en de damp condenseert tot geurend water en etherische olie.¹³ Het wordt afgevuld in verpakkingen van 0,1 tot 5 liter, met een houdbaarheid van hoogstens 24 maanden.¹⁴

Wanneer

Er wordt vroeg in de ochtend geplukt, in april en mei.¹⁵ In mei vindt in Kelaat M’Gouna de Salon international de la rose à parfum plaats, in 2025 voor de 60e keer, van 5 tot 8 mei.¹⁶ De 61e editie liep van 7 tot 10 mei 2026, georganiseerd door het ministerie van Landbouw samen met de provincie Tinghir.¹⁷

Waaraan je het herkent

Rozenwater met de oorsprongsbenaming is vrij van toevoegingen, heeft een pH van 4 tot 6 en bevat 0,01 tot 0,05 procent etherische olie; op het etiket staat ‘Appellation d’Origine Protégée Eau de rose de Kelaat M’gouna-Dadès’ of ‘AOP Eau de rose de Kelaat M’gouna-Dadès’ met het officiële logo.¹⁸