Beni Ouarain-tapijt

Wat het is

Het Beni Ouarain-tapijt behoort tot het ambachtelijk erfgoed van de Midden-Atlas.¹ Hij wordt geweven van zuivere schapenwol in haar natuurlijke kleur, wit en zwart, versierd met lijnen en geometrische vormen.² Zerbiya (meervoud zrabi) heet het tapijt in het Marokkaans-Arabisch.³

Oorspronkelijk diende hij als deken voor het hele gezin en hij kan tot zeven meter lang zijn.⁴ Sinds enkele jaren is hij internationaal gewild in het interieur.⁵ Tapijten en weefsels uit alle regio’s van Marokko, stedelijke en landelijke, waaronder hoogpolige tapijten, hanbel en dekens, verzamelt het Nationaal Museum voor Weefkunst en Tapijt Dar Si Saïd in Marrakesh.⁶

Waar het vandaan komt

De naam gaat terug op de stammen van de Ait Warayn (Beni Ouarain) in de omgeving van Taza.⁷ Een studie naar het cultureel erfgoed van de provincie Taza noemt hem het bekende tapijt van de provincie; de stam bestaat volgens die studie uit 17 fracties, waaronder Tahala en Beni Jelidassen, en er wordt onder meer in Tahla geweven.⁸ De Encyclopédie berbère beschrijft de Ait Jellidasen als stam van het Beni Ouarain-verbond in de Midden-Atlas tussen de Jbel Bou Iblane en de vlakte van Guercif, ten tijde van het protectoraat behorend tot het gebied van Taza; de schapenteelt is voor hen het belangrijkste, verbonden met akkerbouw en seizoensgebonden halfnomadisme.⁹

In de Midden-Atlas maken zo’n twintig stammen tapijten, bijvoorbeeld de Beni Sadden, Beni Yacoub, Ait Sgougou en Marmoucha, en elke stam heeft zijn eigen weeftechniek en ornamentiek.¹⁰

Geschiedenis

Buiten de regio bekend gemaakt werd het tapijt eerst door de inrichters van luxehotels in Fez en Marrakesh en door de bazaarhandelaren daar.¹¹ Naar het buitenland brachten mensen uit de streek die elders wonen hem mee, als souvenir, woondecoratie en geschenk.¹²

Hoe het wordt gemaakt

Het tapijt wordt geweven door vrouwen, meestal thuis, ook al zijn er inmiddels enkele coöperaties.¹³ Eén stuk kost tussen een en drie maanden.¹⁴ Een weefster uit het dorp Al-Onsor bij Taza heeft het weven als kind geleerd en aan haar dochter en kleindochters doorgegeven.¹⁵

Waaraan je het herkent

De patronen dragen namen als taâoullite (spin) of tassiwante (valk) en zijn sterk geïnspireerd door de tatoeages van de weefsters.¹⁶ De studie over de provincie Taza beschrijft het tapijt als sober en rustiek van ontwerp.¹⁷