Belgha

Wat het is

De belgha, in het Frans babouche, is een leren schoen die in de islamitische wereld traditie heeft¹. De stedelijke vorm heeft geen hielstuk en geen lipjes en wordt niet gestrikt². Harrells woordenboek van het Marokkaans-Arabisch voert belga (meervoud blagi) op als een paar Noord-Afrikaanse schoenen voor dagelijks gebruik, een enkele schoen is een ferda de-l-belga; de geborduurde vrouwenschoen heet serbil³.

Bij de feestkleding met de kaftan horen babouches, die de Maison de l'Artisan, de staatsinstelling ter bevordering van het ambacht, als belgha en cherbil opvoert⁴. In Tiznit zijn de modellen voor vrouwen rijker versierd dan die voor mannen⁵.

Waar het vandaan komt

In Marokko wordt de belgha onder meer in de medina van Fez en in Tiznit gemaakt⁶.

Geschiedenis

Volgens de ambachtsman Abderrahim Zerifi in Fez gaat de vorm van de babouche ziwani zeven tot acht eeuwen terug en heeft hij zijn oorspronkelijke gedaante voor meer dan 90 procent bewaard; hij werd vooral gedragen door de bovenlaag en door notabelen⁷. In Tiznit zegt de ambachtsman Abderrahman Touil dat de geschiedenis van de babouche daar zo oud is als de stad⁸.

Waarvan het is gemaakt

Verwerkt wordt vooral geitenleer, traditioneel gelooid; voor de babouche ziwani uit Fez wordt het felgeel geverfd⁹. De schoenmaker Ahmed Bouchaala in Fez verft zijn ziwani-leer alleen met natuurlijke stoffen, waaronder tarwezemelen, kruiden, granaatappel en duivenmest¹⁰. De zool is meestal van leer of rubber¹¹.

Hoe het wordt gemaakt

De babouche ziwani ontstaat in 24 werkstappen met de hand en geheel in de werkplaats: de uitgesneden delen worden met stevig garen aan elkaar genaaid, versieringen en een onderste zoollaag komen erbij, tot slot worden de randen gladgemaakt¹². Een bewerkelijk paar kost bij Bouchaala tot vijf dagen, een eenvoudig paar een dag¹³.

In Tiznit wordt het leer ter plaatse verwerkt; de ambachtslieden brengen gecijzelde motieven aan, waaronder de dolk en de tazarzit, tekens met historische betekenis voor de streek, en versieren soms met fijne kraaltjes of fluweel¹⁴. Tot de modellen behoren takendift en tanashbalt¹⁵.

Wanneer

De belgha wordt gedragen op religieuze feesten en traditionele vieringen zoals bruiloften¹⁶. Voor het Suikerfeest van 2025 verkochten handelaren in de medina van Rabat djellaba, jabador en babouches samen als complete feestkleding¹⁷. In het dagelijks leven horen gele babouches bij de korte wollen djellaba en de tulband, de typische mannenkleding van de Jebala in de Rif¹⁸.