Amlou

Wat het is

Amlou is een smeersel van drie ingrediënten: geroosterde zoete amandelen, arganolie en honing.¹ Het nationale portaal maroc.ma beschrijft het als een overgeleverde Amazigh-pasta, eenvoudig in de ingrediënten en rijk aan culturele betekenis.² In de Encyclopédie berbère staat het gerecht onder de naam amalu.³

Waar het vandaan komt

Amlou komt uit de Souss en behoort tot de meest gewilde streekproducten van Marokko.⁴ De arganboom, uit wiens pitten de olie wordt geperst, groeit in het zuidwesten van het land, vooral in de westelijke Anti-Atlas, waar hij tot op 1500 à 1700 meter hoogte voorkomt.⁵ In de keuken van de Chleuh, de Amazigh van het zuidwesten, speelt arganolie de rol die olijfolie bij de Berbers van de Tell heeft, en gaat ze in veel gerechten en gebak.⁶

De praktijken en kennis rond de arganboom staan sinds 2014 op de Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de UNESCO.⁷ Deze kennis wordt vooral gedragen door vrouwen op het platteland, die de olie in vele stappen winnen, van oogsten en drogen tot malen in de handmolen, en haar doorgeven aan hun dochters.⁸ De olie wordt in de keuken gebruikt, bij de bruiloft cadeau gegeven en verwerkt in feestgerechten.⁹

Geschiedenis

Lagdim Soussi rekent amalu in de Encyclopédie berbère van 1986 tot de houdbare voorraden van de Berbers in het zuiden van Marokko.¹⁰ Daarvoor worden amandelen geroosterd, fijngestampt en vermengd met arganolie en wilde honing; reizigers en herders nemen de massa mee als proviand.¹¹

Waarvan het is gemaakt

In de twee traditionele recepturen die een studie uit 2024 ter vergelijking gebruikte, maken amandelen zo’n 76 tot 80 procent uit, arganolie 16 tot 20 procent en honing 4 procent.¹² Op de markt bestaan ook afgeleide soorten, bijvoorbeeld met pinda’s in plaats van amandelen of met zonnebloem- of sojaolie in plaats van arganolie.¹³

Hoe het wordt gemaakt

Khadija Oubla, leider van de vrouwencoöperatie ‘Fermes Vertes’, beschrijft de bereiding zo: de amandelen worden uitgezocht en schoongemaakt, op laag vuur goudbruin geroosterd en na het afkoelen in traditionele of moderne molens tot een gladde massa gemalen.¹⁴ Onder voortdurend roeren komt er beetje bij beetje arganolie bij, tot de pasta romig is, tot slot honing naar smaak.¹⁵

Wanneer

In de Souss staat amlou in de ramadan bij veel families op tafel bij het verbreken van het vasten, vaak direct na de dadels.¹⁶ Daarbij eet men brood zoals tafarnout, msemen of baghrir; amlou dient ook als vulling voor gebak en wordt op ramadanavonden aan gasten bij de thee aangeboden.¹⁷ In veel dorpen en huizen biedt men het bezoekers aan als teken van welkom.¹⁸ Volgens de Engelstalige Wikipedia eet men het meestal bij het ontbijt of bij de middagthee.¹⁹